Start - spis treści
Psychologia Humanistyczna
Psychologia Humanistyczna

Carl Rogers

PTPH




Poniżej znajdziesz podstawowe informacje, co to jest psychologia humanistyczna.Informacje te mają przystepną i syntetyczną treść.
Autorem ich jest Prof. dr hab. n. med. Andrzej Brodziak (Śląski Uniwersytet Medyczny), któremu dziękuję za zgodę na ich wykorzystanie.
Szkoła Psychoterapii według Carla Rogersa. Czy istnieje trzecia droga, czyli czy jest możliwe zaproponowanie procedury psychoterapeutycznej innej od podejścia psychodynamicznego, czyli szkoły wywodzącej się z psychoanalizy Freudowskiej jak i też odmiennego od podejścia kognicyjno - behavioralnego Alberta Ellisa i Aarona Becka?


Podstawowe założenia teoretyczne.
Aby zrozumieć odmienność Rogersowskiego podejścia psychoterapeutycznego najlepiej jest prześledzić rozwój jego doświadczeń i myśli. Wpierw dotyczyły one sił motywujących człowieka do jego działań. Freud nazywał je popędami. C. Rogers mówił raczej o tzw. motivational drives.
W swoich zapatrywaniach na owe siły kierujące postępowaniem ludzi przeciwstawił się zarówno poglądom Freuda, który sądził, że człowiek jest zdany na łaskę niekontrolowanych, bo podświadomych instynktów, jak i szkole psychoterapii behavioralnej, która zakłada, że zachowanie człowieka jest determinowane przez otoczenie i narzucone przez nie wzorce zachowania.
Poglądy C. Rogersa dotyczące natury człowieka są optymistyczne. Sądzi on, że człowiek dysponuje "własnym potencjałem rozwoju". Co więcej zakłada on, że człowiek (człowiek w dobrej kondycji psychicznej), w istocie jest z natury ukierunkowany na przyszłość, lubi współdziałać z innymi, jest racjonalny, realistyczny, a więc nie destruktywny jak zakładał to Freud.
Rogers był naukowcem, obserwatorem, sprawdzał doświadczalnie swoje tezy. Był człowiekiem otwartym na krytykę. Działając w taki właśnie sposób przyjrzał się "sposobowi komunikowania się dwojga ludzi".
Odkrył on, że ludźmi kieruje "tendencja to uaktualniania, rozwoju swoich potencjalnych możliwości" (an actualising tendency, actualisation of its potentialities). Sądził on iż ludzie jako układy "samo-regulujące się" mają inklinację do uwalniania się od "kontroli zewnętrznej".
Co więcej, podkreślał on iż ludzie na zasadzie sprzężenia zwrotnego - uczą się na swoich własnych błędach. Rogers nazywał taką umiejętność terminem "the organismic valuing process".
Kluczowym pojęciem teorii Rogersa jest tzw. "self - concept", czyli "wyobrażenie siebie samego takim jakim chciałoby się być jak i swojej przyszłości".
Można by powiedzieć hasłowo iż chodzi tu o "pomysł na siebie".
Oczywiście Rogers, tworząc swoją teorię, musiał odpowiedzieć na pytanie dlaczego niektórzy ludzie popadają czasami w konflikt ze samym sobą i działania destruktywne.
Rogers wywnioskował ze swoich obserwacji i badań, że na w/w "tendencję uaktualniania, rozwoju swoich potencjalnych możliwości" nakłada się inna inklinacja, która wywodzi się jednak z podświadomych pokładów psychiki. Człowiek zdrowy (człowiek w dobrej kondycji psychicznej) uświadamia sobie bodźce dotyczące zachowania, jakie pochodzą z podświadomości. Jeśli ktoś nie uświadamia sobie tych mechanizmów wtedy jego "tendencja to uaktualniania, rozwoju swoich potencjalnych możliwości" jest zakłócona.
Carl Rogers wyjaśnia ponadto w jaki sposób powstają owe motywy zakłócające proces aktualizacji siebie.
Otóż, podkreśla on, iż w procesie wychowywania do umysłu dziecka są wtłaczane liczne "nakazy i zakazy", które czasami skutecznie blokują naturalny proces "aktualizacji pomysłu na siebie".
W rezultacie na samopoczucie lub ogólniej kondycję psychiczną człowieka wpływają dwie siły : (1) "inklinacja do naturalnego, zgodnego z wrodzonym potencjałem rozwoju pomysłu na siebie" i przeciwdziałająca siła (2) "nie uświadamianych lub słabo uświadamianych nakazów i zakazów - kierujących jednak zachowaniem.
Wymienione dwa motywy wpływające na zachowanie człowieka, mogą być w większej lub mniejszej sprzeczności. Jeśli zachodzi znaczna ich rozbieżność człowiek odczuwa stałe napięcie, a jego działania mogą być irracjonalne.
Powyższe założenia teoretyczne pozwoliły autorowi na sformułowanie oryginalnej i konkretnej metody terapeutycznej.
Skoro tendencja do aktualizowania siebie (pomysłu na siebie) może być znacznie zakłócona, należy więc obmyślić warunki kiedy owa "inklinacja do uaktualniania, rozwoju swoich potencjalnych możliwości" mogłaby być "wzmocniona". Sprowadzałoby się to do sformułowania nowych zasad psychoterapii.